Xăng Thơm Là Gì? Cẩm Nang Kỹ Thuật Butyl Acetate A-Z (2025)

Bạn đang tìm kiếm một loại dung môi có khả năng hòa tan vượt trội, cải thiện chất lượng màng sơn và an toàn hơn so với các lựa chọn khác? Theo một nghiên cứu cập nhật đến tháng 9 năm 2025 trong ngành sơn và phủ, việc sử dụng dung môi Butyl Acetate có thể tăng độ bóng của màng sơn lên đến 15% và giảm đáng kể hiện tượng nấm mốc. Vậy thực chất xăng thơm là gì và làm thế nào để khai thác tối đa hiệu quả của nó trong sản xuất?

Hóa Chất Doanh Tín sẽ cung cấp một góc nhìn chuyên sâu, vượt ra ngoài định nghĩa cơ bản để giúp bạn làm chủ loại hóa chất quan trọng này.

---

Xăng Thơm thực chất là gì và tại sao nó lại là một cái tên quen thuộc?

Xăng thơm, hay còn gọi là xăng Nhật, thực chất là dung môi hóa học Butyl Acetate. Nó là một hợp chất hữu cơ ester có mùi thơm ngọt đặc trưng, được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp nên trở thành một cái tên quen thuộc.

Thuật ngữ “xăng thơm” hay “xăng Nhật” là tên gọi phổ biến trên thị trường của dung môi Butyl Acetate. Đây là một hợp chất hữu cơ ester, không màu, trong suốt, có mùi thơm ngọt đặc trưng tương tự dầu chuối nên còn được gọi là dầu chuối công nghiệp.

Công thức hóa học và những tính chất cốt lõi của Xăng Thơm là gì?

Công thức hóa học của xăng thơm là C₆H₁₂O₂. Các tính chất cốt lõi bao gồm là chất lỏng không màu, mùi thơm, nhiệt độ sôi 126°C, điểm bắt lửa rất thấp 22°C (dễ cháy) và tan chậm trong nước.

Để hiểu rõ bản chất, chúng ta cần xem xét các đặc tính kỹ thuật của nó, được xác định qua các yếu tố trong bảng tuần hoàn hóa học:

• Công thức hóa học: C₆H₁₂O₂ (CH₃COOCH₂(CH₂)₂CH₃)
• Tên khoa học: n-Butyl Acetate
• Mã số CAS: 123-86-4
• Khối lượng phân tử: 116.16 g/mol
• Nhiệt độ sôi: 126°C
• Điểm bắt lửa: 22°C (Cực kỳ dễ cháy) 🔥
• Độ tan trong nước: Tan chậm và có khả năng bị thủy phân.

Tính chất bay hơi ở mức độ vừa phải của Butyl Acetate là một ưu điểm vàng. Nó bay hơi chậm hơn Acetone nhưng nhanh hơn nhiều dung môi khác, giúp màng sơn hoặc mực in có đủ thời gian để dàn đều, tạo bề mặt phẳng mịn, không bị khô quá nhanh gây ra lỗi “da cam”.

Butyl Acetate có phải là Xăng dùng cho động cơ không?

Tuyệt đối không. Mặc dù cùng dễ cháy, xăng thơm (Butyl Acetate) là một dung môi công nghiệp, hoàn toàn khác biệt về thành phần và ứng dụng so với xăng (Gasoline) dùng cho động cơ.

Đây là một hiểu lầm phổ biến. Mặc dù có chữ “xăng” và cũng dễ cháy, xăng thơm hoàn toàn không phải là xăng (Gasoline) dùng cho động cơ. Chúng có thành phần hóa học, ứng dụng và tiêu chuẩn kỹ thuật khác biệt. Việc sử dụng sai mục đích có thể gây hư hỏng thiết bị và cực kỳ nguy hiểm.

Butyl Acetate khác biệt như thế nào so với các dung môi khác?

Butyl Acetate nổi bật với tốc độ bay hơi trung bình, mùi thơm dễ chịu và độc tính thấp hơn so với nhiều dung môi phổ biến như Toluene hay Thinner, mang lại chất lượng bề mặt sơn vượt trội.

Để giúp bạn lựa chọn đúng dung môi cho ứng dụng của mình, đây là bảng so sánh các đặc tính chính:

Tiêu chí	Butyl Acetate (Xăng Thơm)	Acetone	Toluene	Thinner B
Tốc độ bay hơi	Trung bình	Rất nhanh	Chậm	Nhanh/TB
Khả năng hòa tan	Tốt (Nhựa, Nitrocellulose)	Rất tốt (Nhiều loại nhựa)	Tốt (Nhựa, Cao su)	Tốt (Hỗn hợp)
Mùi	Thơm ngọt (dầu chuối)	Hăng, gắt	Hắc, đặc trưng	Hắc, hỗn hợp
Độc tính	Thấp	Thấp	Cao (ảnh hưởng TKTW)	Cao (Hỗn hợp)
Giá thành	Trung bình	Thấp	Trung bình	Thấp
Ứng dụng chính	Sơn PU, NC, mực in	Tẩy rửa, sản xuất nhựa	Sơn, keo dán	Pha sơn, vệ sinh

---

Những ứng dụng công nghiệp chính của Xăng Thơm (Butyl Acetate) là gì?

Butyl Acetate chủ yếu được dùng làm dung môi cao cấp trong ngành sơn và mực in, dung môi cho keo dán, chất tẩy rửa kỹ thuật mạnh, và một số ứng dụng khác trong ngành dược phẩm, thuộc da.

Với đặc tính hòa tan vượt trội, Butyl Acetate là dung môi không thể thiếu trong nhiều quy trình sản xuất công nghiệp.

Tại sao Butyl Acetate được coi là “Dung môi Vàng” trong Ngành Sơn và Mực In?

Vì nó có tốc độ bay hơi vừa phải, giúp màng sơn và mực in dàn đều, tạo bề mặt bóng, mịn, có độ bám dính cao và không bị các lỗi bề mặt thông thường.

Đây là ứng dụng chiếm tỷ trọng lớn nhất.

• Dung môi pha sơn: Butyl Acetate là thành phần chính trong các loại sơn NC, PU, sơn công nghiệp. Nó giúp hòa tan nhựa (resin), nitrocellulose, và các chất tạo màu, điều chỉnh độ nhớt và tạo ra một lớp màng sơn có độ bám dính, độ bóng và độ bền cao.
• Mực in: Dùng trong sản xuất mực in (đặc biệt là in ống đồng, in flexo) để đảm bảo mực khô với tốc độ phù hợp và bám dính tốt trên nhiều bề mặt.

Vai trò của Xăng thơm trong Ngành Keo Dán và Chất Kết Dính là gì?

Xăng thơm được dùng làm dung môi để điều chỉnh độ lỏng (độ nhớt) của keo, giúp keo dễ thi công và đảm bảo khả năng kết dính tối ưu sau khi dung môi bay hơi.

Xăng thơm được dùng làm dung môi cho keo dán gốc polyurethane hoặc nitrocellulose, giúp keo có độ lỏng phù hợp để thi công và đảm bảo khả năng kết dính sau khi dung môi bay hơi.

Xăng thơm được sử dụng như một Chất Tẩy Rửa Kỹ Thuật như thế nào?

Nhờ khả năng hòa tan mạnh mẽ, xăng thơm có thể “cắt” các liên kết của dầu mỡ, keo 502, và các vết bẩn cứng đầu, làm cho nó trở thành một chất tẩy rửa công nghiệp hiệu quả.

Khả năng “cắt” các liên kết của dầu mỡ, keo và các vết bẩn cứng đầu giúp Butyl Acetate trở thành một chất tẩy rửa bề mặt hiệu quả trong ngành cơ khí, điện tử.

• Làm sạch vết keo 502: Hòa tan cyanoacrylate (thành phần của keo 502) một cách nhanh chóng.
• Tẩy dầu mỡ công nghiệp: Làm sạch bề mặt kim loại trước khi sơn hoặc mạ.
• Vệ sinh khuôn mẫu, máy móc.

Ngoài các ứng dụng trên, Xăng thơm còn được dùng ở đâu?

Xăng thơm còn được dùng làm dung môi chiết xuất trong sản xuất dược phẩm, chất hoàn thiện trong ngành thuộc da, và là nhiên liệu sạch cho một số loại bật lửa cao cấp.

• Sản xuất dược phẩm: Dùng làm dung môi chiết xuất trong một số quy trình, tương tự như Glycerine USP.
• Ngành thuộc da: Dùng trong quá trình hoàn thiện và tạo lớp phủ bảo vệ cho da.
• Nhiên liệu sạch: Do cháy không tạo khói đen và ít độc tố, nó được dùng cho một số loại bật lửa cao cấp.

---

Làm thế nào để Sử Dụng Xăng Thơm An Toàn và Hiệu Quả?

Để sử dụng an toàn, bắt buộc phải trang bị đầy đủ đồ bảo hộ cá nhân (PPE) như khẩu trang, găng tay, kính mắt và luôn làm việc trong môi trường thông thoáng, tuân thủ các quy tắc an toàn lao động.

Xăng thơm là hóa chất dễ cháy và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nếu không được sử dụng đúng cách. Tại Hóa Chất Doanh Tín, chúng tôi luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của an toàn lao động.

Tại sao Trang bị Bảo Hộ Cá Nhân (PPE) lại Bắt Buộc?

PPE là bắt buộc để bảo vệ hệ hô hấp khỏi hơi dung môi, bảo vệ da khỏi kích ứng và bảo vệ mắt khỏi hóa chất văng bắn, từ đó ngăn ngừa các rủi ro sức khỏe cấp và mãn tính.

• Bảo vệ hô hấp: Luôn đeo khẩu trang/mặt nạ phòng độc chuyên dụng khi làm việc trong môi trường kín hoặc thông gió kém để tránh hít phải hơi dung môi nồng độ cao.
• Bảo vệ tay: Sử dụng găng tay kháng hóa chất (găng nitrile, neoprene) để ngăn dung môi tiếp xúc trực tiếp với da, tránh gây khô da, nứt nẻ hoặc kích ứng.
• Bảo vệ mắt: Kính bảo hộ là vật tư không thể thiếu để chống văng bắn hóa chất vào mắt.

Tầm quan trọng của việc Đảm Bảo Môi Trường Làm Việc Thông Thoáng là gì?

Môi trường thông thoáng giúp pha loãng nồng độ hơi dung môi trong không khí, giảm nguy cơ hít phải hóa chất độc hại và ngăn ngừa nguy cơ cháy nổ do tích tụ hơi dễ cháy.

Khu vực sử dụng xăng thơm cần được trang bị hệ thống thông gió, hút khí tốt để nồng độ hơi dung môi luôn ở dưới ngưỡng cho phép. Tuyệt đối không sử dụng trong không gian kín như hầm, bể chứa khi chưa có biện pháp an toàn đặc biệt.

---

Những Quy Tắc Lưu Trữ và Bảo Quản Xăng Thơm (Butyl Acetate) là gì?

Trả lời ngắn: Phải lưu trữ xăng thơm ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh xa nguồn nhiệt và tia lửa. Kho chứa phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định PCCC và hóa chất phải được chứa trong bao bì đậy kín có dán nhãn cảnh báo.

Việc bảo quản sai cách là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các sự cố cháy nổ. Hãy tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Vị trí lưu kho: Kho chứa phải thoáng mát, khô ráo, tránh xa ánh nắng trực tiếp, nguồn nhiệt, tia lửa điện và các chất oxy hóa mạnh.
• Nhiệt độ: Duy trì nhiệt độ kho chứa ổn định, tương đương nhiệt độ môi trường.
• Quy định PCCC: Kho phải tuân thủ TCVN 2622:1995 và các điểm mới của Luật Hóa chất. Trang bị đầy đủ các phương tiện PCCC phù hợp như bình chữa cháy dạng bột hoặc khí CO2. Tuyệt đối không dùng nước để dập lửa xăng thơm.
• Bao bì chứa: Luôn đậy kín nắp thùng chứa khi không sử dụng. Các thùng chứa phải được làm từ vật liệu phù hợp và có dán nhãn cảnh báo hóa chất nguy hiểm theo quy định.

---

Làm sao để Mua Xăng Thơm (Butyl Acetate) Uy Tín và Chất Lượng?

Trả lời ngắn: Hãy chọn những nhà cung cấp uy tín như Hóa Chất Doanh Tín, nơi có thể cung cấp đầy đủ giấy tờ COA, MSDS, có đội ngũ tư vấn kỹ thuật chuyên sâu và tuân thủ các quy định vận chuyển an toàn.

Chất lượng của dung môi Butyl Acetate ảnh hưởng trực tiếp đến sản phẩm cuối cùng của bạn. Một nhà cung cấp uy tín như Hóa Chất Doanh Tín không chỉ bán sản phẩm, mà còn cung cấp giải pháp.

• Nguồn gốc rõ ràng: Sản phẩm có đầy đủ COA (Certificate of Analysis) và MSDS (Material Safety Data Sheet).
• Tư vấn kỹ thuật: Đội ngũ chuyên gia sẵn sàng tư vấn cho bạn loại Butyl Acetate phù hợp với ứng dụng và tỷ lệ pha chế tối ưu.
• Tuân thủ quy định: Đảm bảo quy trình giao nhận, vận chuyển an toàn theo quy định của pháp luật.

---

Một số Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) về Xăng Thơm là gì?

Q1: Tỷ lệ pha xăng thơm với sơn là bao nhiêu?
A: Tỷ lệ này phụ thuộc vào loại sơn, độ đặc và yêu cầu của nhà sản xuất, thường dao động từ 10-15%. Hãy luôn thử nghiệm trên một mẫu nhỏ trước khi áp dụng hàng loạt. Liên hệ Doanh Tín để được tư vấn tỷ lệ chính xác cho ứng dụng của bạn.

Q2: Hít phải mùi xăng thơm có độc không?
A: Hít phải ở nồng độ thấp trong thời gian ngắn thường không nguy hiểm. Tuy nhiên, tiếp xúc liên tục ở nồng độ cao có thể gây chóng mặt, buồn nôn, ảnh hưởng hệ thần kinh. Luôn sử dụng đồ bảo hộ và đảm bảo thông gió.

Q3: Xăng thơm có dùng để chạy xe máy được không?
A: Tuyệt đối không. Xăng thơm là dung môi, không phải nhiên liệu cho động cơ. Sử dụng sai mục đích sẽ phá hủy động cơ và gây nguy cơ cháy nổ cực lớn.

Q4: Làm gì khi bị xăng thơm dính vào da hoặc mắt?
A: Rửa ngay vùng da tiếp xúc với nhiều nước và xà phòng. Nếu dính vào mắt, rửa liên tục dưới vòi nước sạch trong ít nhất 15 phút và đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Kết luận

Hiểu rõ xăng thơm là gì về mặt kỹ thuật, từ tính chất hóa học đến ứng dụng và tiêu chuẩn an toàn, là chìa khóa để doanh nghiệp tối ưu hóa sản xuất và bảo vệ người lao động. Butyl Acetate không chỉ là một hóa chất, mà là một công cụ mạnh mẽ khi được sử dụng đúng cách.

Nếu bạn cần tư vấn sâu hơn về kỹ thuật hoặc tìm kiếm nguồn cung Butyl Acetate chất lượng cao, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của Hóa Chất Doanh Tín.

---

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Người sử dụng cần tuân thủ tuyệt đối các hướng dẫn trên Bảng dữ liệu an toàn hóa chất (MSDS) và quy định an toàn của nhà sản xuất.